Wat is het doel van de Eerlijke Adaptatiewijzer?

Veel klimaatmaatregelen zijn goed bedoeld, maar dat betekent niet automatisch dat ze voor iedereen even goed uitpakken. Subsidies komen vaker terecht bij mensen die de weg naar regelingen weten te vinden, een koopwoning hebben of genoeg tijd en middelen hebben om bijvoorbeeld een groen dak aan te leggen. Terwijl juist kwetsbare groepen vaak meer risico lopen door klimaatverandering. De Eerlijke Adaptatiewijzer helpt voorkomen dat maatschappelijke verschillen groter worden.

Wat houdt de Eerlijke Adaptatiewijzer in?

De Eerlijke Adaptatiewijzer is ingedeeld op basis van de drie fases Analyse, Ambitie en Actie. Voor elke fase vind je in de tool relevante kennis, praktische tips, hulpmiddelen en voorbeelden om je adaptatieproject eerlijker te maken. Ook krijg je inzicht in mogelijke hobbels. De tool is in de eerste plaats ontwikkeld voor gemeenten, provincies en waterschappen. Denk aan beleidsmakers, projectleiders en adviseurs die dagelijks bezig zijn met vergroening, hitte, wateroverlast of de ruimtelijke inrichting. De Eerlijke Adaptatiewijzer helpt hen op een laagdrempelige manier om ook sociale aspecten van klimaatadaptatie mee te nemen in hun afwegingen. Zo brengt de tool twee werelden samen die elkaar in de praktijk niet vanzelf vinden: het fysieke en het sociale domein.

Waarom hebben we de Eerlijke Adaptatiewijzer gemaakt?

Rond 2024 zagen we dat sociale kwetsbaarheid, bestaanszekerheid en klimaatrechtvaardigheid terugkerende thema’s werden binnen het veld van klimaatadaptatie. We merkten dat overheden hier iets mee wilden, maar tegelijk niet goed wisten hoe. Toen zijn we gaan kijken: wat is er eigenlijk al aan kennis beschikbaar over eerlijke klimaatadaptatie en hoe kunnen we dat toegankelijk maken? Van alle bruikbare kennis die er bestond, hebben we deze tool gemaakt. We hebben hiervoor de samenwerking opgezocht met Provincie Brabant en met Klimaatrechtvaardig Rotterdam.

Interactief rechtvaardigheidswiel

Een belangrijk hulpmiddel in de Eerlijke Adaptatiewijzer is het Rechtvaardigheidswiel, ontwikkeld door Klimaatrechtvaardig Rotterdam. Samen met hen hebben we voor de Eerlijke Adaptatiewijzer het wiel interactief gemaakt en toegespitst op klimaatadaptatie. Het Rechtvaardigheidswiel geeft een beeld van welke groepen in onze maatschappij vaker nadeel hebben. En welke groepen juist vaker voordeel hebben. Het nodigt je uit om met elkaar het gesprek aan te gaan over de manier waarop je hier bij klimaatadaptatie rekening mee kunt houden.

Verhaal over eerlijk vergroenen

En voor de provincie Brabant hebben we aan de Eerlijke Adaptatiewijzer ook een klimaatverhaal toegevoegd. Dat verhaal gaat over gemeenteambtenaar Tes in de fictieve Brabantse gemeente Groenebeek. Zij wil een kwetsbare wijk vergroenen. Het verhaal laat zien waar je als gemeente tegenaan kunt lopen als je een wijk eerlijker wilt vergroenen. Het helpt het bewustzijn over dit onderwerp te vergroten en het stimuleert je om met collega’s in gesprek te gaan over eerlijke klimaatadaptatie.