Klimaatadaptatie in het Caribisch deel van het Koninkrijk
We werken samen om de Caribische eilanden klimaatbestendiger te maken
Opdrachtgever
Locatie
Looptijd
Meer weten
IPDC, ministerie van IenW
Caribisch deel van het Koninkrijk
2024-heden
Klimaatadaptatie in het Caribisch deel van het Koninkrijk
We werken samen om de Caribische eilanden klimaatbestendiger te maken
Klant
Plaats
Looptijd
Meer weten
IPDC, ministerie van IenW
Caribisch deel van het Koninkrijk
2024-heden
Sinds 2024 werken we aan klimaatadaptatie in het Caribisch deel van het Koninkrijk. We ondersteunen de eilanden bij het ontwikkelen van klimaatplannen, versterken de kennis over klimaatadaptatie op de eilanden en zorgen voor een goede samenwerking tussen de eilanden en partners in Europees Nederland. Dit doen we onder meer vanuit het International Panel on Deltas and Coastal Areas (IPDC), een initiatief van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Hoe werken we vanuit het IPDC?
Het IPDC helpt delta’s en kustgebieden wereldwijd om sneller aan de slag te gaan met waterbeheer en klimaatadaptatie. Binnen het Caribisch deel van het Koninkrijk focust het IPDC zich op het ondersteunen van de eilanden bij het opstellen van adaptatieplannen en -strategieën. Wij spelen hierin een coördinerende rol. Vanuit Curaçao zorgt onze collega Timo Kelder als ‘Dutch Caribbean Coordinator’ voor samenhang, continuïteit en een goede afstemming van de werkzaamheden tussen de eilanden, kennisinstellingen en overheden.
De landen Aruba, Curaçao en Sint Maarten en de bijzondere gemeenten Bonaire, Saba en Sint Eustatius nemen allemaal deel aan het IPDC. Elk eiland heeft zich op hoog-politiek-bestuurlijk niveau aangesloten en een ‘Focal Point’ aangewezen. Dit ‘Focal Point’ is de centrale contactpersoon voor samenwerking en afstemming.
De lokale context staat voorop
De eilanden hebben te maken met grote uitdagingen, zoals orkanen, zeespiegelstijging, wateroverlast, droogte en extreme hitte. De eilanden weten vaak goed wat ze nodig hebben om zich te beschermen. Tegelijkertijd is hun capaciteit vaak beperkt om maatregelen te kunnen nemen. Daarom is het belangrijk om goed aan te sluiten bij wat er lokaal nodig en mogelijk is. In ons werk staan drie uitgangspunten centraal:
- Eigenaarschap op de eilanden: We zetten ons in om lokale overheden, organisaties en experts vanaf het begin te betrekken bij projecten en activiteiten. Besluiten die over een eiland gaan, worden afgestemd met het Focal Point. Zo blijft de regie bij het eiland zelf.
- Inclusieve aanpak: Klimaatadaptatie raakt de hele samenleving. We hebben aandacht voor kwetsbare groepen en nemen lokale en traditionele kennis serieus. Lokale expertise is het uitgangspunt. Waar nodig wordt deze aangevuld met kennis uit Europees Nederland.
- Integrale en regionale samenwerking: We kijken naar klimaatadaptatie in samenhang met andere opgaven, zoals natuur, woningbouw, landbouw, economie, waterbeschikbaarheid en veiligheid. Door kennis en ervaringen tussen de eilanden onderling te delen, versterken ze elkaar.
Ontwikkeling van kennis en strategieën
De afgelopen jaren hebben we op verschillende manieren bijgedragen om de kennis over klimaatadaptatie te versterken en beleid te ondersteunen. Hieronder lees je hoe we dat hebben gedaan:
We ontwikkelen klimaateffectatlassen
Voor de zes eilanden is een Klimaateffectatlas ontwikkeld. De atlassen voor de landen Aruba, Curaçao en Sint Maarten hebben we met financiering van het IPDC ontwikkeld. De atlas voor de BES-eilanden hebben we ontwikkeld in opdracht van het ministerie van IenW. De atlassen bevat kaarten, data en uitleg over klimaatrisico’s. Ook vind je er verhalen van lokale schrijvers over klimaatgevolgen en mogelijke oplossing. Het doel van de verhalen is om de bewustwording te vergroten en te laten zien wat eilanders zelf kunnen doen om hun eiland veerkrachtiger te maken.
De atlassen helpen gebruikers om een gezamenlijk beeld te vormen van de opgaven. Eerder was de beschikbare data beperkt, versnipperd en niet goed te begrijpen. Dankzij de atlassen kun je nu alle beschikbare informatie en kennis op één centrale plek vinden. Benieuwd geworden? Neem een kijkje in de atlassen:
- Klimaateffectatlas Aruba
- Klimaateffectatlas Curaçao
- Klimaateffectatlas St. Martin
- Klimaateffectatlas Bonaire, Saba en Sint Eustatius (BES)
We dragen bij aan nationale klimaatadaptatiestrategieën
We dragen bij aan de ontwikkeling van Nationale Klimaatadaptatiestrategieën (NAS) voor de landen Aruba, Curaçao en Sint Maarten. Daarvoor ondersteunen we participatieve projecten die ervoor zorgen dat verschillende partijen kunnen meedenken en bijdragen. Daarnaast hebben we met de ‘Focal Points’ van de eilanden samengewerkt aan klimaatscenario’s.
We hebben een database met adaptatiemaatregelen ontwikkeld
We hebben gewerkt aan een database met mogelijke adaptatiemaatregelen, onder andere met de universiteiten van de eilanden. De universiteiten leverden hiervoor de kennis, wij bouwden een toegankelijke database en integreerden die in de verschillende klimaateffectatlassen.
We werken samen met de WRR
We werken samen met de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) aan een hoofdstuk over de staat van klimaatadaptatie in het Caribisch deel van het Koninkrijk.
De Cariben op het Kennisportaal klimaatadaptatie
Op het Kennisportaal Klimaatadaptatie hebben we een Caribisch deel toegevoegd met informatie over klimaatverandering en wat de Caribische eilanden kunnen doen om zich aan te passen aan de gevolgen.
Blijvende inzet
Klimaatadaptatie vraagt om langdurige inzet. De afgelopen jaren hebben we kennis opgebouwd en samenwerking gestimuleerd. Ook hebben we hard gewerkt om vertrouwen te creëren tussen partijen op de eilanden en in Europees Nederland. De komende jaren willen we ons graag blijven inzetten om deze samenwerkingen te versterken en de kennis over klimaat en klimaatadaptatie verder te ontwikkelen.

Hoe werken we vanuit het IPDC?
Het IPDC helpt delta’s en kustgebieden wereldwijd om sneller aan de slag te gaan met waterbeheer en klimaatadaptatie. Binnen het Caribisch deel van het Koninkrijk focust het IPDC zich op het ondersteunen van de eilanden bij het opstellen van adaptatieplannen en -strategieën. Wij spelen hierin een coördinerende rol. Vanuit Curaçao zorgt onze collega Timo Kelder als ‘Dutch Caribbean Coordinator’ voor samenhang, continuïteit en een goede afstemming van de werkzaamheden tussen de eilanden, kennisinstellingen en overheden.
De landen Aruba, Curaçao en Sint Maarten en de bijzondere gemeenten Bonaire, Saba en Sint Eustatius nemen allemaal deel aan het IPDC. Elk eiland heeft zich op hoog-politiek-bestuurlijk niveau aangesloten en een ‘Focal Point’ aangewezen. Dit ‘Focal Point’ is de centrale contactpersoon voor samenwerking en afstemming.
De lokale context staat voorop
De eilanden hebben te maken met grote uitdagingen, zoals orkanen, zeespiegelstijging, wateroverlast, droogte en extreme hitte. De eilanden weten vaak goed wat ze nodig hebben om zich te beschermen. Tegelijkertijd is hun capaciteit vaak beperkt om maatregelen te kunnen nemen. Daarom is het belangrijk om goed aan te sluiten bij wat er lokaal nodig en mogelijk is. In ons werk staan drie uitgangspunten centraal:
- Eigenaarschap op de eilanden: We zetten ons in om lokale overheden, organisaties en experts vanaf het begin te betrekken bij projecten en activiteiten. Besluiten die over een eiland gaan, worden afgestemd met het Focal Point. Zo blijft de regie bij het eiland zelf.
- Inclusieve aanpak: Klimaatadaptatie raakt de hele samenleving. We hebben aandacht voor kwetsbare groepen en nemen lokale en traditionele kennis serieus. Lokale expertise is het uitgangspunt. Waar nodig wordt deze aangevuld met kennis uit Europees Nederland.
- Integrale en regionale samenwerking: We kijken naar klimaatadaptatie in samenhang met andere opgaven, zoals natuur, woningbouw, landbouw, economie, waterbeschikbaarheid en veiligheid. Door kennis en ervaringen tussen de eilanden onderling te delen, versterken ze elkaar.
Ontwikkeling van kennis en strategieën
De afgelopen jaren hebben we op verschillende manieren bijgedragen om de kennis over klimaatadaptatie te versterken en beleid te ondersteunen. Hieronder lees je hoe we dat hebben gedaan:
We ontwikkelen klimaateffectatlassen
Voor de zes eilanden is een Klimaateffectatlas ontwikkeld. De atlassen voor de landen Aruba, Curaçao en Sint Maarten hebben we met financiering van het IPDC ontwikkeld. De atlas voor de BES-eilanden hebben we ontwikkeld in opdracht van het ministerie van IenW. De atlassen bevat kaarten, data en uitleg over klimaatrisico’s. Ook vind je er verhalen van lokale schrijvers over klimaatgevolgen en mogelijke oplossing. Het doel van de verhalen is om de bewustwording te vergroten en te laten zien wat eilanders zelf kunnen doen om hun eiland veerkrachtiger te maken.
De atlassen helpen gebruikers om een gezamenlijk beeld te vormen van de opgaven. Eerder was de beschikbare data beperkt, versnipperd en niet goed te begrijpen. Dankzij de atlassen kun je nu alle beschikbare informatie en kennis op één centrale plek vinden. Benieuwd geworden? Neem een kijkje in de atlassen:
- Klimaateffectatlas Aruba
- Klimaateffectatlas Curaçao
- Klimaateffectatlas St. Martin
- Klimaateffectatlas Bonaire, Saba en Sint Eustatius (BES)
We dragen bij aan nationale klimaatadaptatiestrategieën
We dragen bij aan de ontwikkeling van Nationale Klimaatadaptatiestrategieën (NAS) voor de landen Aruba, Curaçao en Sint Maarten. Daarvoor ondersteunen we participatieve projecten die ervoor zorgen dat verschillende partijen kunnen meedenken en bijdragen. Daarnaast hebben we met de ‘Focal Points’ van de eilanden samengewerkt aan klimaatscenario’s.
We hebben een database met adaptatiemaatregelen ontwikkeld
We hebben gewerkt aan een database met mogelijke adaptatiemaatregelen, onder andere met de universiteiten van de eilanden. De universiteiten leverden hiervoor de kennis, wij bouwden een toegankelijke database en integreerden die in de verschillende klimaateffectatlassen.
We werken samen met de WRR
We werken samen met de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) aan een hoofdstuk over de staat van klimaatadaptatie in het Caribisch deel van het Koninkrijk.
De Cariben op het Kennisportaal klimaatadaptatie
Op het Kennisportaal Klimaatadaptatie hebben we een Caribisch deel toegevoegd met informatie over klimaatverandering en wat de Caribische eilanden kunnen doen om zich aan te passen aan de gevolgen.
Blijvende inzet
Klimaatadaptatie vraagt om langdurige inzet. De afgelopen jaren hebben we kennis opgebouwd en samenwerking gestimuleerd. Ook hebben we hard gewerkt om vertrouwen te creëren tussen partijen op de eilanden en in Europees Nederland. De komende jaren willen we ons graag blijven inzetten om deze samenwerkingen te versterken en de kennis over klimaat en klimaatadaptatie verder te ontwikkelen.
